Złożone dziedzictwo Lindsey Graham: architektki interwencjonizmu i zwolenniczki Trumpa

Kariera zdefiniowana przez jastrzębie

Śmierć senatora Lindseya Grahama po „krótkiej i nagłej chorobie” oznacza koniec pewnej ery dla postaci, która stała się synonimem amerykańskiego interwencjonizmu wojskowego. Przez kilka dekad w centrum uwagi Graham ewoluował od tradycyjnego republikańskiego ustawodawcy do jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci w amerykańskiej polityce zagranicznej, znanej z niezachwianego poparcia dla militarnych rozwiązań problemów dyplomatycznych.

Od początków inwazji na Irak w 2003 roku, aż po jego ostatnie próby doprowadzenia do konfliktu z Iranem, kariera Grahama była dowodem jego przekonania o konieczności dominacji militarnej USA. Michael Hanna, dyrektor programowy International Crisis Group w USA, zauważa, że Graham zyskał reputację człowieka forsującego interwencje wojskowe jako główne narzędzie rozwiązywania kryzysów w polityce zagranicznej, stając się w efekcie twarzą „jastrzębiego” skrzydła Partii Republikańskiej.

Niezachwiane oddanie Izraelowi

Być może najbardziej trwałym filarem tożsamości politycznej Grahama było jego bezwarunkowe poparcie dla państwa Izrael. To zaangażowanie często przekraczało typowe granice dyplomatyczne, wkraczając na terytorium orędownictwa, które niektórzy krytycy określali jako ekstremalne. Graham zasłynął z kampanii pod hasłem „Więcej dla Izraela”, w ramach której pozyskał miliardy dolarów pomocy wojskowej i utrzymywał bliskie, symbiotyczne relacje z premierem Benjaminem Netanjahu.

Refleksje Netanjahu na temat Grahama ujawniły, że był on człowiekiem tak oddanym bezpieczeństwu Izraela, że kłócił się z samym rządem Izraela, aby zapewnić mu większą pomoc ze strony USA, niż się domagał. Jednak ta orędownictwo miało też swoją mroczną stronę. Retoryka Grahama dotycząca Palestyńczyków była często dehumanizująca, momentami porównując ich do nazistów i sugerując, że użycie broni jądrowej – powołując się na precedens Hiroszimy i Nagasaki – może być uzasadnione w dążeniu do przetrwania Izraela.

Jego wezwania do Stanów Zjednoczonych do „zrównania sytuacji z ziemią” podczas konfliktu w Strefie Gazy w 2023 roku spotkały się z ostrą krytyką ze strony obrońców praw człowieka. Hatem Abudayyeh z Amerykańskiej Sieci Społeczności Palestyńskiej określił Grahama jako „podżegacza wojennego”, którego dziedzictwo na zawsze będzie związane ze wspieraniem śmierci i zniszczenia na Bliskim Wschodzie.

Metamorfoza polityczna: od krytyka do sojusznika Trumpa

Niewiele aspektów kariery Lindseya Grahama było tak krytycznie analizowanych, jak jego relacje z Donaldem Trumpem. W 2016 roku Graham ostro krytykował ówczesnego kandydata, nazywając Trumpa „rasistowskim, ksenofobicznym bigotem religijnym” i uznając go za „nieodpowiedniego do sprawowania urzędu”. Ten jaskrawy kontrast uwypukla ideologiczną zmianę, jaką przeszedł Graham, gdy Trump umacniał władzę w Partii Republikańskiej.

Przejście od przeciwnika do lojalnego powiernika nastąpiło błyskawicznie. Graham ostatecznie stał się jednym z najwierniejszych sojuszników Trumpa, często grając z prezydentem w golfa i pełniąc rolę kluczowego pośrednika w przekazywaniu idei politycznych. To zbliżenie wywołało oburzenie wśród Demokratów i konserwatystów z ruchu „Nigdy Trump”, którzy postrzegali je jako rezygnację z zasad w imię bliskości władzy. Ta zmiana była szczególnie poruszająca, biorąc pod uwagę bliską przyjaźń Grahama ze zmarłym senatorem Johnem McCainem, człowiekiem, którego Trump często obrażał.

Przesuwanie krawędzi: Wojna z Iranem

W ostatnich miesiącach życia Graham skupił się głównie na Iranie. Był głównym motorem napędowym działań na rzecz zmiany reżimu w Teheranie, słynąc z zachęcania Donalda Trumpa do zajęcia twardego stanowiska. Kulminacją tych działań było pozowanie Grahama w kapeluszu z napisem „Make Iran Great Again” – satyrycznej interpretacji hasła Trumpa, sygnalizującej pragnienie całkowitej przebudowy irańskiego rządu.

Analitycy sugerują, że Graham, wraz z lobbystami i izraelskimi urzędnikami, odegrał kluczową rolę w przekonaniu Trumpa do przeprowadzenia ataków militarnych na interesy Iranu. Ten interwencjonistyczny zapał nie umknął uwadze jego kolegów; kongresmen Tim Burchett zażartował kiedyś, że Graham „nie widział bójki na pięści, której nie chciałby przekształcić w nalot bombowy”.

Zmiana warty w polityce zagranicznej USA

Gdy gubernator Henry McMaster mianuje Darline Graham Nordone na wakujące stanowisko, bezpośredni mechanizm polityczny pozostaje niezmieniony. Jednak odejście Grahama sygnalizuje szerszą zmianę pokoleniową. Choć chwalili go tacy politycy jak Itamar Ben-Gvir i koledzy za dowcip, coraz większa część młodszych republikanów i demokratów odchodzi od doktryn interwencjonistycznych, których Graham bronił.

Jak zauważył Tucker Carlson i inni komentatorzy, Graham reprezentował specyficzny typ polityka, który uważał, że rząd USA powinien stawiać potrzeby zagranicznych sojuszników ponad interesy wewnętrzne. Jego dziedzictwo pozostaje złożoną mozaiką lojalności, agresji militarnej i niezłomnego, często kontrowersyjnego, oddania strategicznym interesom Izraela na Bliskim Wschodzie.