Trump rezygnuje z proponowanej opłaty tranzytowej przez Cieśninę Ormuz na rzecz umów inwestycyjnych w Zatoce Perskiej

Strategiczna zmiana w Zatoce Perskiej

W nagłej zmianie polityki prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump wycofał się z kontrowersyjnej propozycji wprowadzenia 20-procentowej opłaty tranzytowej dla statków przepływających przez Cieśninę Ormuz. Zmiana ta nastąpiła zaledwie dwadzieścia cztery godziny po tym, jak prezydent po raz pierwszy ogłosił wprowadzenie opłaty na portalu Truth Social, sygnalizując gwałtowną zmianę w podejściu USA do jednego z najbardziej newralgicznych punktów morskich na świecie.

Pierwotna propozycja została sformułowana jako „zwrot” ogromnych kosztów ponoszonych przez Stany Zjednoczone w związku z zapewnieniem bezpieczeństwa w regionie. Jednak ogłoszenie to wywołało istotne pytania dotyczące prawa międzynarodowego, ponieważ Stany Zjednoczone nie sprawują suwerennej kontroli nad tym międzynarodowym szlakiem wodnym.

Od opłat tranzytowych do umów handlowych

We wtorek prezydent Trump wyjaśnił, że administracja będzie zamiast tego dążyć do zawarcia „umów handlowych i inwestycyjnych” z różnymi państwami Zatoki Perskiej. Według prezydenta, decyzja ta została podjęta po „bardzo produktywnych rozmowach z przywódcami Bliskiego Wschodu”. Zamiast bezpośredniego obciążenia, Stany Zjednoczone oczekują teraz „ogromnych” inwestycji od regionalnych sojuszników w zamian za ciągłą ochronę tranzytową i gwarancje bezpieczeństwa.

Ta zmiana odzwierciedla szersze, transakcyjne podejście do polityki zagranicznej. Podczas gdy kilka krajów Zatoki Perskiej zadeklarowało już wielomiliardowe inwestycje w USA przed eskalacją działań wojennych z Iranem 28 lutego, Biały Dom wiąże teraz te zachęty ekonomiczne bezpośrednio ze stabilnością bezpieczeństwa regionalnego.

Paradoks prawny i dyplomatyczny

To odwrócenie sytuacji rozwiązuje również potencjalną sprzeczność dyplomatyczną. Wcześniej sekretarz stanu USA Marco Rubio stanowczo odrzucił pomysł pobierania przez Iran opłat za przepływanie statków przez Cieśninę, argumentując, że takie posunięcie naruszałoby prawo międzynarodowe. Rezygnując z 20-procentowej opłaty, Trump powraca do ugruntowanego stanowiska USA, że międzynarodowe szlaki wodne muszą pozostać wolne od arbitralnych opłat.

Rosnące napięcia i na skraju blokady

Ta zmiana polityki następuje w kontekście poważnej eskalacji działań militarnych. Oświadczenie pojawiło się na kilka godzin przed planowanym wznowieniem amerykańskiej blokady militarnej Iranu. Blokada ta została tymczasowo wstrzymana po podpisaniu w połowie czerwca memorandum o porozumieniu (MoU), którego celem było zakończenie walk i ponowne otwarcie Cieśniny.

Jednak ten kruchy pokój został zburzony przez nową falę przemocy. Irańskie media donosiły o atakach w Buszehr, Bandar Abbas, Mahszahr i Abadanie, a ostatnio eksplozje dotknęły wyspy Keszm i Kisz. Jednocześnie Kuwejt poinformował o ataku na cele powietrzne, a Iran zapowiedział kontynuację działań przeciwko amerykańskim aktywom w Bahrajnie, Jordanii i Cieśninie Ormuz.

W obliczu trwającego konfliktu USA i Izraela z Teheranem, przejście od opłat tranzytowych do umów inwestycyjnych może być próbą utrzymania spójności gospodarczej regionalnych sojuszników, podczas gdy wojsko przygotowuje się do ponownej blokady i potencjalnych kolejnych ataków na irańskie obiekty nuklearne, takie jak poligon „Pickaxe Mountain”.