Sau Biên bản ghi nhớ Islamabad: Phân tích xung đột leo thang giữa Mỹ, Iran và các nước vùng Vịnh.

Trong một bước đảo ngược đầy kịch tính của tiến trình ngoại giao, nền hòa bình mong manh được thiết lập bởi Bản ghi nhớ Islamabad (MoU) ký ngày 17 tháng 6 năm 2026 đã hoàn toàn sụp đổ. Sự đổ vỡ này đã gây ra một đợt leo thang bạo lực, đặc trưng bởi chín đêm liên tiếp Mỹ không kích vào cơ sở hạ tầng quốc phòng của Iran và các biện pháp trả đũa từ Tehran, gây chấn động khắp Trung Đông. Với việc eo biển Hormuz - huyết mạch hàng hải quan trọng của nền kinh tế toàn cầu - bị đóng cửa một lần nữa, khu vực này đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại.

Hậu quả kinh tế

Việc đóng cửa eo biển Hormuz về cơ bản đã hoạt động như một 'công tắc tắt' đối với thương mại năng lượng toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Các nhà phân tích kinh tế nhấn mạnh rằng ngoài sự tăng vọt ngay lập tức của giá dầu thô, cuộc xung đột dai dẳng đe dọa các chiến lược đa dạng hóa khu vực dài hạn. Du lịch, logistics và bất động sản đang bị ảnh hưởng khi các nhà đầu tư mất niềm tin vào sự ổn định của vùng Vịnh.

Trong khi đó, tại Iran, việc Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đã làm tê liệt khả năng xuất khẩu, làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát vốn đã rất tồi tệ. Đồng rial Iran đã giảm xuống mức thấp lịch sử, và Sở giao dịch chứng khoán Tehran tiếp tục chịu những tổn thất đáng kể.

Căng thẳng quân sự leo thang

Thiệt hại về người trong cuộc xung đột đã tăng mạnh, với 17 binh sĩ Mỹ được báo cáo thiệt mạng kể từ khi bắt đầu cuộc chiến Mỹ-Iran. Bạo lực đã vượt ra ngoài các mục tiêu quân sự truyền thống; cả hai bên hiện đang cáo buộc lẫn nhau về việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự. Iran tuyên bố rằng các cuộc tấn công của Mỹ đã tàn phá các nhà máy điện, cầu và các cơ sở khử muối, trong khi Mỹ khẳng định hành động của họ chỉ giới hạn ở việc làm suy yếu khả năng quân sự và giám sát của Iran trên các hòn đảo phía nam. Việc triển khai tên lửa đánh chặn của các quốc gia vùng Vịnh và Jordan đã trở thành một nhu cầu thiết yếu hàng ngày khi cấu trúc an ninh khu vực phải đối mặt với áp lực chưa từng có.

Sự thay đổi trong triển vọng ngoại giao

Có lẽ hậu quả đáng kể nhất của việc bản ghi nhớ hợp tác sụp đổ là sự suy giảm sâu sắc về lạc quan ngoại giao. Các bên liên quan trong khu vực, bao gồm cả Qatar, tiếp tục kêu gọi giảm leo thang; tuy nhiên, các chuyên gia từ các tổ chức như Chatham House cho rằng mong muốn đạt được một thỏa thuận mới, lâu dài đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay. Trong khi Washington củng cố lập trường duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, Tehran vẫn kiên quyết sử dụng ảnh hưởng của mình đối với tuyến đường thủy này như một công cụ mặc cả chính, bất chấp cái giá kinh tế trong nước phải trả. Khi xung đột leo thang, các nhà phân tích cho rằng con đường trở lại bàn đàm phán vẫn bị cản trở bởi sự ngờ vực sâu sắc và vòng xoáy bạo lực ăn miếng trả miếng hiện tại.